Mijn familiegeschiedenis: zeven vragen aan MyHeritage gebruiker Jean-Pierre Kin

Reacties

Jean-Pierre Kin (50) is afkomstig uit Rijen in Noord-Brabant, maar woont al jaren in Amsterdam. Hij schreef het boek ‘De Moord op Loveren’ naar aanleiding van een opvallende archiefvondst. Hij gaf zijn boek in eigen beheer uit onder de naam Next of Kin.

1. Hoe is uw interesse in familiegeschiedenis gewekt?

In een eerder interview met MyHeritage gaf ik al aan dat mijn voornaamste reden het vinden van de oorsprong van de familienaam Kin in Nederland is. Daar heb ik inmiddels wel een aantal mogelijke verklaringen voor, maar nog geen sluitende. Ik blijf daarom verder zoeken. Familie- en stamboomonderzoek laat je niet los; het werkt verslavend, omdat je steeds nieuwe zijwegen en aanknopingspunten vindt.

Bevriende historicus Chris van Gorp vroeg me: “Wat weet je eigenlijk van je eigen geschiedenis en de omgeving waar je bent opgegroeid? We leren op school de algemene geschiedenis van Nederland, maar nauwelijks iets over de plaats waar we zijn opgegroeid en waar we wonen. We weten vanalles over wat er in de wereld gebeurt, maar bijna niets over onze eigen familiegeschiedenis.” Dat zette me er 5 jaar geleden toe aan om er werk van te maken en me daar in te gaan verdiepen.

2. Wat heeft u gevonden en hoe ver terug bent u gekomen?

Wat betreft mijn stamboom heb ik mijn directe voorouders Kin tot ongeveer 1600 terug kunnen vinden. Onderbouwd met geboorte-, huwelijks- en overlijdensaktes. Ik heb inmiddels ook veel aftakkingen van de stamboom Kin gevonden en heb een tamelijk complete kwartierstaat tot 1750 van alle andere directe voorouders kunnen maken.

Ik ben ook op zoek gegaan naar naamgenoten van wie ik nog niet weet of er een familieband mee is. Ik ontdekte dat de meeste huidige Kinnen in Staphorst wonen. Of zij familie zijn van mijn Brabantse familie is nog onduidelijk. Ik heb wel een mogelijke connectie, maar die kan ik nog niet hard maken.

Een aantal bijzondere historische naamgenoten, waarvan ik ook nog geen familieband kan bewijzen: schipper Klaas Kin uit Holysloot vaart in het begin van de 18e eeuw vracht – voornamelijk suiker – van Suriname naar Amsterdam, Claudia Kin is midden 17e eeuw een volgelinge van mystica Antoinette Bourignon, kolonel Hans Kin verovert in 1637 het Fort Elmina in Ghana, Jan Kin is aan het begin van de 17e eeuw supercargo aan boord van ‘De Tyger’ van kapitein Adriaan Block en handelt met de indianen op Manhattan nog voordat Nieuw-Amsterdam wordt gesticht, in 1579 koopt Frans Janszoon Kin een pand in de huidige Spuistraat in Amsterdam, medio 16e eeuw is Willem Kinnen de voorlaatste pastoor van de Nieuwe Kerk op de Dam in Amsterdam, Jacob Kin is in 1429 koopman op de Nieuwendijk in Amsterdam.

Nóg vroeger kom ik Kinnen tegen in de 14e eeuw. Al in 1365 worden ‘Jan Kinnensoen ende Tade, siin broder, van Anchusen’ (Jan Kinnenzoon en Ted, zijn broer, uit Enkhuizen) genoemd in het Amsterdamse Biertolregister. De allervroegste Kin in Nederland die ik tot nu toe gevonden heb is Gerolf Kinne. Hij had een stuk land in 1329 in Haaimanambacht, een nu niet meer bestaand plaatsje tussen Middelburg en Arnemuiden in Zeeland. Rond 1300 noemt Melis Stoke in zijn rijmkroniek het riviertje de Kinne in Noord-Holland. Dit is mogelijk ook de naamgever voor het gebied Kinheim, dat we nu kennen als Kennemerland.

3. Kunt u vertellen over een bijzondere ontdekking, ervaring of moment in uw onderzoek?

Via de website van het Brabants Historisch Informatie Centrum, bhic.nl, ontdekte ik een moord in de familie. Gepleegd door een verre achterneef, bleek uit mijn stamboom op MyHeritage.

In de nacht van 1 op 2 januari 1854 vond er een ruzie plaats tussen Hendrik Kin en Gerard Hendriks in een herberg op Loveren, een buurtschap in de grensgemeente Baarle-Nassau. Gerard strooide praatjes rond dat Bernardus Kin, de broer van Hendrik, het met een getrouwde vrouw deed. Hendrik probeerde Gerard op te laten houden, maar toen dat niet lukte trok Hendrik zijn klomp uit en sloeg daar Gerard mee op zijn hoofd. Gerard stuurde daarop een aanwezige vriend naar zijn huis om de hoek, om zijn broer Jan Hendriks wakker te maken.

Toen Jan arriveerde onstond er wederom ruzie tussen de gebroeders Hendriks en de gebroeders Kin. De herbergier stuurde iedereen weg. Hendrik en Bernardus vertrokken, de Hendriksen en hun vrienden wachtten nog even in de herberg. Nadat zij vertrokken waren liepen ze langs het huis van de Kinnen. Ze werden opgewacht door Hendrik gewapend met een knuppel en Bernardus met een jachtgeweer. Hendrik sloeg Gerard Hendriks nóg een keer op zijn hoofd, ditmaal met de knuppel. Bernardus haalde de trekker over en schoot Jan Hendriks neer. Hij stierf ter plekke op straat in de sneeuw.

Hendrik werd gearresteerd, maar Bernardus vluchtte naar Brussel. Toen hij daar ruim 8 maanden later werd gearresteerd, werd hij uitgeleverd en door de rechtbank in Den Bosch veroordeeld tot 12 jaar tuchthuis. Hendrik kreeg een jaar correctionele gevangenisstraf en een boete van 8 Gulden. Er volgde een hoger beroep in Arnhem. Dat pakte voor de broers niet best uit. Hendrik kreeg 5 jaar gevangenis en Bernardus werd tot de doodstraf veroordeeld. Die zou in Arnhem voltrokken worden. In Baarle-Nassau moesten aanplakbiljetten worden opgehangen om de gebeurtenis aan te kondigen.

Bernardus Kin schreef met zijn advocaat een brief aan Koning Willem III, waarin hij berouw toonde en om genade vroeg. Zijn doodstraf werd omgezet in de oorspronkelijke tuchthuisstraf van 12 jaar, omdat de moord niet in koelen bloede maar in de hitte van de ruzie was begaan. Bernardus zat zijn straf uit in Leeuwarden. Daar zaten alle zwaarst gestrafte misdadigers van Nederland indertijd. Na 10 jaar kwam hij vrij en ging terug naar Baarle-Nassau.

Over de moordzaak is in 1854 en 1855 veel geschreven. Vonnissen, correspondentie tussen autoriteiten en behoorlijk wat krantenartikelen. Hierdoor werd me veel duidelijk over wat er was gebeurd. Ik vind dit de meest bijzondere ontdekking in mijn familiegeschiedenis.

4. Kunt u daar meer over vertellen?

Het gebeurt je niet iedere dag dat je een moord in de familie ontdekt. Tussen alle andere ontdekkingen bleef deze zaak me fascineren. Ik ontdekte met tussenpozen telkens nieuwe details, die het verhaal steeds completer maakten. In 2016 had ik me al voorgenomen om een boek over de moordzaak te gaan schrijven. Ik deed een aantal aanzetten, maar kwam erachter dat ik nog niet genoeg wist over de moordzaak en met name over de tijdsgeest waarin de zaak zich afspeelde.

Eind 2016 ben ik op Facebook onder de naam Bernardus van Baarle-Nassau een pagina begonnen, waarop ik een re-enactment heb gecreeërd. Het kwam erop neer dat ik een gebeurtenis die bijvoorbeeld op 2 januari 1854 plaatsvond op 2 januari 2017 postte. Zo heb ik alle gebeurtenissen uit het verleden waarvan ik de datum kon afleiden, op de overeenkomstige datum in het nu gepubliceerd. Het hele proces na de moord duurde zo’n 2 jaar, dus mijn re-enactment via Facebook heeft ook zolang gelopen. Ik kreeg hierdoor een goede indruk van hoeveel tijd er verstreek tussen gebeurtenissen.

Op dagen dat er niets rondom de zaak te melden was, plaatste ik algemenere dingen uit 1854 en 1855. Bijvoorbeeld geboortedata van later bekend geworden personen zoals Aletta Jacobs. Maar ook bijvoorbeeld de oprichting van het KNMI, de gebeurtenissen in de toenmalige Krimoorlog en hoe het toenmalige Nederlandse kabinet eruit zag. Ik las veel kranten uit 1854 en ’55 via Delpher en verdiepte me via allerlei andere bronnen in de toenmalige tijdsgeest. Hierdoor deed ik veel kennis op over het midden van de 19e eeuw.

5. Waar heeft dit alles toe geleid?

Uiteindelijk heb ik mijn ervaringen gebundeld in een boek: de feiten, een beschrijving van de tijdsgeest, de transcripties van alle gevonden documenten en uiteraard het verhaal van de moordzaak zelf. Samen met bevriende illustrator Ruud van Sprundel heb ik ook een aantal tekeningen gemaakt, die een interpretatie zijn van wat er gebeurd is. Ook die staan in het boek afgedrukt.

De re-enactment op Facebook was een goede houvast voor het samenstellen van het boek. Het is niet zo dat ik alleen maar de dingen die ik op die pagina had geplaatst hoefde te kopiëren en achter elkaar hoefde te plakken. In je eentje een boek schrijven, vormgeven én uitgeven heeft meer voeten in aarde dan je zou vermoeden. Ik heb bijvoorbeeld ook talloze historische afbeeldingen gezocht om de tijdsgeest te illustreren. Om het verhaal te verlevendigen.

De belangrijkste reden om er uiteindelijk een boek van te maken was, dat een boek eeuwigheidswaarde heeft. Je kunt het anytime uit de kast pakken en lezen. Van een internetpagina of blog moet nog maar blijken of die over 100 jaar nog bestaat. En of de apparatuur die je nodig hebt om deze te bekijken nog werkt. Daarnaast vond ik het zonde om alle informatie alleen voor mezelf te houden. Ik had een sterke drang om het verhaal te willen delen met anderen.

Door het verhaal te delen heb ik verschillende verre familieleden ontmoet, die wel van het bestaan van de moord wisten, maar lang niet alles. Ik weet er ook nog niet álles over, maar inmiddels wel heel veel. Na het drukken van het boek heb ik tóch nog nieuwe dingen ontdekt, die eigenlijk in het boek hadden gemoeten. Wellicht kan ik over een aantal jaren een herziene, aangevulde editie uitbrengen. 

Ik heb het boek onder de titel ‘De Moord op Loveren’ op 12 oktober jl. gelanceerd in Baarle-Nassau. Loveren in de titel verwijst naar de straatnaam en het buurtschap waar de moord heeft plaatsgevonden. Voordat ik het boek liet drukken heb ik via een crowdfunding-campagne op Voordekunst.nl een groot deel van de productiekosten ingezameld. Daar kon vooraf een boek besteld worden, waardoor ik zeker wist dat er een groep geïnteresseerden was.

Via deze campagne vond ik ook 3 grotere sponsors: een ver familielid die zijn bedrijf Kin Installatietechniek aan het boek verbond, Koninklijke Drukkerij Em. De Jong die gevestigd is in Baarle-Nassau en de lokale vestiging van Bruna, die ‘De Moord op Loveren’ momenteel in de verkoop heeft. Ook ben ik zelf een webshop aan het opzetten op demoordoploveren.nl, zodat ook mensen die niet in de buurt van Baarle wonen het boek kunnen bestellen.

6. Waarom zou je anderen aanraden, jouw boek te gaan lezen? Met andere woorden: Wat kunnen anderen eruit halen?

In het boek beschrijf ik de tijdsgeest van het midden van de 19e eeuw en het verhaal over de moordzaak. Ik hoop dat ik anderen ertoe kan inspireren om ook op zoek te gaan naar bijzondere historische familieverhalen. Dat je ook als beginnende amateuronderzoeker veel informatie kunt vinden via de beschikbare (digitale) archiefbronnen.

Ik beschrijf de tijdsgeest, geïllustreerd met veel historisch beeldmateriaal. Ook op de door mij en Ruud van Sprundel gemaakte tekeningen krijg ik veel goede reacties. En natuurlijk de moordzaak op zich. Ongeveer de helft van het boek bestaat uit transcripties van originele 19e eeuwse documenten. Het is leuk om het taalgebruik uit die tijd te lezen. Ruzie werd ‘twist’ genoemd. In plaats van dat er was geschoten, werd er ‘schietgeweer gebezigd’. Bernardus huilde niet zomaar om zijn daad, hij heeft ‘zijnen misstap met heete tranen beweend’.

Een leuk extraatje in het boek is een Spotify-playlist, die je door het scannen van een QR-code kunt beluisteren. Het is een playlist van ruim een uur met klassieke stukken die in de tijd van de moord gecomponeerd zijn en die in die tijd uitgevoerd werden in de concertzalen.

7. Welke tips heb je, voor mensen die ook een boek zouden willen schrijven over (een deel van) hun familiegeschiedenis?

Verdiep je niet alleen in je stamboom; er is zoveel meer te vertellen als je je in de tijdsgeest van je voorouders verdiept. En dat geeft je zelf ook een beter beeld over de omstandigheden waaronder je voorouders leefden. Ik heb het geluk dat ik zelf vormgever ben, dus daar hoefde ik niet iemand voor in te huren. Als je je boek wilt verkopen, is het mijns inziens ook belangrijk dat het er goed uitziet als je het laat drukken. Denk ook na over de omvang van de oplage. Je kunt je boek ook in een kleine oplage – al vanaf 1 enkel exemplaar – digitaal via diverse websites laten printen.

Omdat ik zelf de ambitie heb om in de toekomst vaker een boek uit te brengen, heb ik besloten om ‘De Moord op Loveren’ in eigen beheer uit te geven. Ik heb er veel van geleerd en hoop met de opgedane kennis in de toekomst mijn eigen uitgeverijtje onder de naam ‘Next of Kin’ uit te kunnen bouwen. Als je je wil beperken tot het schrijven van de tekst en het aanleveren van beeldmateriaal, zijn er kleine uitgeverijen op internet te vinden die je daarbij kunnen helpen. Hou er dan wel rekening mee dat je dan ook de verdiensten op de verkoop van je boek zult moeten delen met de uitgeverij, omdat zij tijd en geld in jouw boek investeren.

Een laatste tip: grijp iedere mogelijkheid aan om meer te weten te komen over je geschiedenis. Daarom vraag ik lezers van dit blog om me op info@demoordoploveren.nl te mailen als ze meer weten over de moord op Loveren. Je weet maar nooit of er nog iets nieuws te ontdekken valt!

Plaats een reactie

Het e-mailadres blijft privé en wordt niet gepubliceerd