Hij was de eerste olympische kampioen in 1500 jaar … en het kon niemand iets schelen

Hij was de eerste olympische kampioen in 1500 jaar … en het kon niemand iets schelen

De Olympische Spelen vinden hun oorsprong in het oude Griekenland, maar de moderne opleving van tegenwoordig – de internationale competitie waar landen uit de hele wereld delegaties naar toe sturen om deel te nemen – is ontstaan aan het einde van de negentiende eeuw. De eerste moderne olympiade werd in 1896 in Athene gehouden. Er waren 280 deelnemers uit 13 landen die in 43 onderdelen om de eer streden. Tijdens dit historische evenement won de Amerikaanse atleet James B. Connolly als eerste een gouden olympische medaille.

Waarom hebt u dan nog nooit van hem gehoord?

Tegenwoordig worden winnaars van olympische medailles nationale helden. Zelfs bij zilver of brons is het winnen van een olympische medaille een bron van enorme trots en eeuwige roem bij thuiskomst.

Het lijkt erop dat dat niet helemaal opging voor de Olympische Spelen die in 1896 opnieuw van start gingen. In de maand waarin de Olympische Spelen in Tokio plaatsvinden, dook het onderzoeksteam van MyHeritage in onze krantencollecties om te onderzoeken waarom deze atleet niet de erkenning kreeg die hij verdiende voor zijn pioniersrol in de olympische geschiedenis.

De opkomst, ondergang en wedergeboorte van de Olympische Spelen

De traditie om elke vier jaar een sportfestival in de stad Olympia te houden, vond zijn oorsprong in de achtste eeuw voor Christus en duurde tot de vierde eeuw voor Christus. De halfgod Hercules schijnt de grondlegger van de spelen te zijn geweest. Ze bestonden uit een aantal sportwedstrijden die plaatsvonden tijdens een festival ter ere van de Griekse god Zeus. Het evenement werd genoemd naar de heilige plaats waar ze werden gehouden: Olympia, een aan Zeus gewijd heiligdom in het zuidwesten van Griekenland.

Toen Griekenland in de tweede eeuw voor Christus door de Romeinen werd veroverd, ging de kwaliteit van de spelen achteruit. Zo nam keizer Nero in 67 v. Chr. deel aan de olympische wagenrennen. Hij viel tijdens de race uit zijn wagen maar riep zichzelf toch tot winnaar uit. In het jaar 393 v. Chr., nadat het Romeinse Rijk het christendom had aangenomen, vaardigde keizer Theodosius I een verbod uit op alle heidense feesten. Hierdoor werden de Olympische Spelen verboden en kwam er een einde aan deze 1200 jaar oude traditie.

We maken nu een sprong van 1500 jaar, naar het einde van de negentiende eeuw. Een jonge Franse baron, Pierre de Coubertin, bracht een bezoek aan het antieke Olympia en kreeg daar een plotselinge ingeving. Baron de Coubertin geloofde sterk in het belang van lichamelijke opvoeding. Hij bedacht dat de oude olympische traditie misschien nieuw leven ingeblazen kon worden in de vorm van een internationale atletiekwedstrijd die om de vier jaar zou worden gehouden. Een evenement waarin atleten uit de hele wereld als gelijken tegen elkaar zouden komen strijden, ongeacht hun politieke kleur of internationale spanningen. Hij presenteerde zijn idee in 1892 tijdens een vergadering van de Union des Sports Athlétiques in Parijs. Het plan werd twee jaar later goedgekeurd. Hij richtte het Internationaal Olympisch Comité op en begon met de planning van de eerste moderne Olympische Spelen, die in de zomer van 1896 zou worden gehouden.

Bekend in Boston… en elders niet zo

De eerste moderne Olympische Spelen hebben in de Verenigde Staten blijkbaar niet veel indruk gemaakt. Alle artikelen die ons onderzoeksteam over de Spelen van 1896 vond, waren gepubliceerd in Boston, Massachusetts, een stad die goed was vertegenwoordigd in de Amerikaanse delegatie.

In het onderstaande artikel dat op 7 april 1896 in de Boston Globe verscheen, komt de naam James B. Connolly in een van de koppen voor, maar er wordt geen melding gemaakt van het feit dat hij de dag daarvoor de eerste gouden medaille van de moderne Olympische Spelen had gewonnen.

Artikel in de Boston Globe van 7 april 1896. Bron: krantencollectie van MyHeritage

Artikel in de Boston Globe van 7 april 1896. Bron: krantencollectie van MyHeritage

De kop luidt: “Eer aan de vlag.” “Amerikaanse atleten winnen op Atheense Spelen.” … “James B. Connolly doet de hink-stap-sprong.”

In het onderstaande artikel uit de Boston Post van 11 april wordt aandacht besteed aan de atleet Tom Burke, die twee gouden medailles won:

Tekening in de Boston Post van 11 april 1896. Op het tenue van de knielende atleet prijkt de naam Tom Burke. Bron: krantencollectie van MyHeritage

Tekening in de Boston Post van 11 april 1896. Op het tenue van de knielende atleet prijkt de naam Tom Burke. Bron: krantencollectie van MyHeritage

Op pagina zes van dezelfde krant wordt aandacht besteed aan een andere atleet, Robert Garrett, die eveneens twee gouden medailles won.

De bescheiden ontvangst van James B. Connolly

James – Jim of Jimmy voor zijn vrienden en familie – beleefde bij thuiskomst een bescheiden ontvangst. Het volgende artikel verscheen in de Boston Post van 15 mei:

Knipsel uit de Boston Post van 15 mei 1896.

Knipsel uit de Boston Post van 15 mei 1896.

“Connolly thuis: winnaar Athene gisteren in Boston aangekomen”, luidt de kop.

Het artikel vervolgt: “James B. Connolly, die in Athene de hink-stap-sprong heeft gewonnen, was een van de vele mensen die gistermiddag om drie uur in station Park Square uit de trein stapten. Er hadden zich op het station geen honderden juichende fans verzameld om de voormalig houder van het wereldrecord hink-stap-springen te begroeten. Zelfs zijn beste vrienden waren er niet. Connolly had per telegram laten weten dat hij rond vier uur in Boston zou aankomen en zijn vrienden maakten zich op om hem te ontmoeten, maar Jimmy kwam een uur te vroeg aan.”

Eindelijk erkenning

Pas tientallen jaren later, nadat Jim Connolly een beroemd auteur was geworden, ontving zijn plaats in de olympische geschiedenis publieke erkenning.

Op 1 augustus 1948 wijdde de Boston Post een hoofdartikel aan Jim:

Artikel uit de Boston Post van 1 augustus 1948. Bron: krantencollectie van MyHeritage

Artikel uit de Boston Post van 1 augustus 1948. Bron: krantencollectie van MyHeritage

“Connolly als vanouds” … “Eerste olympische kampioen, nu bijna 80, denkt terug aan Athene 1896”, luiden de titel en ondertitel. Het artikel opent met: “Aan de vooravond van de XIVe olympiade gingen James B. Connolly’s gedachten terug naar een koude zomerdag in Athene, lang geleden, toen hij als de eerste olympisch kampioen in meer dan 1500 jaar met een Griekse lauwerkrans werd gekroond.”

Later dat jaar werd Jimmy vanwege zijn literaire werk geëerd door Colby College. In het artikel in The Boston Globe werd de volgende uitspraak van Theodore Roosevelt aangehaald: “Als ik voor mijn zonen één man als rolmodel zou moeten kiezen, dan zou dat Jim Connolly zijn. Hij is mentaal en fysiek energiek en kaarsrecht.”

The Boston Globe schreef op 6 april 1951 een artikel over Jimmy:

Artikel uit The Boston Globe van 6 april 1951. Bron: krantencollectie van MyHeritage

Artikel uit The Boston Globe van 6 april 1951. Bron: krantencollectie van MyHeritage

“Connolly versloeg 55 jaar geleden al zijn tegenstanders in Athene” en “Hoe een toekomstig auteur uit Boston-Zuid Harvard verliet, naar Griekenland reisde en de eerste olympische titel voor de VS won”, luiden de titel en ondertitel. Het artikel vertelt in detail dat Jim aan de spelen wilde deelnemen en dat zijn sportdirecteur op Harvard hem dat weigerde. Jim verliet Harvard en ging toch.

Het volgende artikel in de Billings Gazette uit Billings in Montana, gaat nog dieper op de zaak in:

Artikel in de Billings Gazette van 20 augustus 1972

Artikel in de Billings Gazette van 20 augustus 1972

“Geen gejuich voor de winnaar”, luidt de kop.

Het artikel gaat verder:

“Winnaars van een gouden medaille op de Olympische Spelen worden tegenwoordig automatisch nationale helden. Ze worden bij hun terugkeer in de Verenigde Staten met veel fanfare en gejuich begroet. Ze worden in de watten gelegd en op het schild gehesen door de miljoenen Amerikanen die hen op het televisiescherm de felbegeerde gouden medaille hebben zien winnen.

Er was een tijd dat Amerika zijn olympische goudenmedaillewinnaars links liet liggen. Het grootste deel van de bevolking wist niet dat de Spelen werden gehouden, of gaf er niet om. Dit gebeurde in 1896 toen de eerste moderne Olympische Spelen in Athene werden gehouden.

Neem het geval van James B. Connolly, de eerste Amerikaan ooit die een gouden olympische medaille won. In zijn latere jaren werd Connolly een beroemd schrijver van verhalen over de zeevaart. Maar in 1896 was hij een nederige tweedejaarsstudent aan Harvard die de leiding om toestemming moest vragen om aan de Olympische Spelen deel te nemen. Hij ging eerst naar zijn atletiekcoach en vroeg: ‘Denkt u dat Harvard een team stuurt naar de Olympische Spelen in Athene?’

Zijn coach reageerde: ‘Spelen in Athene? Welke spelen? Welk Athene?’

De jonge atleet was niet uit het veld geslagen en ging vervolgens naar een professor die toevallig ook voorzitter van de atletiekcommissie was. Hij vroeg toestemming om Harvard te vertegenwoordigen tijdens de Spelen.

De professor keek Connolly aan en zei: ‘Voor jou is Athene alleen maar een snoepreisje.’ Toen voegde hij eraan toe: ‘Dit is wat je kunt doen als je zo nodig naar Athene moet gaan. Je onderbreekt je studie aan Harvard en dient bij terugkeer een aanvraag in om weer te worden toegelaten. Die aanvraag zal ik dan in overweging nemen.’

Connolly beweert dat zijn antwoord was: ‘Ik onderbreek mijn studie niet en vraag ook niet opnieuw toelating aan. Ik ben helemaal klaar met Harvard!’”

En de rest is geschiedenis. Jim betaalde zijn eigen overtocht naar Athene en werd de eerste winnaar van een olympische gouden medaille sinds de dagen van het Romeinse Rijk.

De wereld heeft zijn prestaties toen niet op waarde geschat, zeker zijn sportdirecteur niet! Maar nu de Spelen in Tokio plaatsvinden – dit keer met meer dan 11.000 atleten uit 206 landen in 339 onderdelen – waarderen we zijn prestatie des te meer.

Ontdek de verrichtingen van uw eigen voorouders in de krantencollecties van MyHeritage.