Waarvan akte: pas op voor fouten

Reacties1

Deze blogpost is geschreven door Schelly Talalay Dardashti, onze genealogie-adviseur voor de Verenigde Staten.

Mensen maken fouten. Kent u het gezegde: Vergissen is menselijk, vergeven goddelijk? Voor genealogen moet dat zijn: Vergissen is menselijk, corrigeren genealogisch.

Iedere familiehistoricus en genealoog weet dat stambomen fouten kunnen bevatten.

Soms zijn ze te wijten aan eenvoudige menselijke vergissingen. Gegevens kunnen niet goed gehoord zijn, verkeerd overgeschreven of slecht gekopieerd. Tragische gebeurtenissen, zoals sterfgevallen, kunnen het geheugen van familieleden vertroebelen. En soms komt het gewoon door een slecht handschrift. Soms vloeien fouten voort uit informatie van familieleden die de waarheid gewoon niet kenden (zoals fouten op grafstenen) of zich ervan bewust waren dat een correctie heel duur zou zijn (wederom fouten op grafstenen). Soms probeert met het verleden gewoon te mooi voor te stellen of in de loop der jaren te verfraaien.

Hier zijn enkele voorbeelden van wat er allemaal gebeurd kan zijn – een inreisdocument uit 1904 en federale Amerikaanse volkstellingen uit 1910, 1920 en 1930 – om de familienaam TALALAY-familie na immigratie in TOLLIN te veranderen.

Grenspassage vanuit Canada naar de Verenigde Staten in 1904

Aaron Talalay, geregistreerd als Tallarly, kwam op het stoomschip Canada vanuit Engeland in Montreal aan. In november 1904 nam hij de Dominion Railroad-trein naar New York.

Toen mijn overgrootvader Aaron Peretz Talalay in november 1904 vanuit Engeland (waar hij een paar maanden had verbleven) via Canada de VS binnenkwam, werd hij geregistreerd als Aaron Tallarlay. Zijn vrouw Riva en zijn kinderen Leib (Louis) van twee jaar en Chayeh Feige (Bertha) van negen maanden oud arriveerden in december 1905 in New York City. Hij werd geboren in 1873 en zijn leeftijd van 31 jaar is juist geregistreerd. Riva werd geboren in 1875. Zoals u hieronder zult zien, lijken hun leeftijden in alle vokstellingsgegevens verkeerd te zijn.

Federale volkstelling van de Verenigde Staten in 1910

TOLLIN is als TOILON of LOILON gespeld in de volkstelling van 1910! Ik heb geen idee wie neef en nicht Bellar zijn. Nog niet!

In de volkstelling van 1910 is de familie als LOILON geregistreerd (en geïndexeerd), hoewel het maar de vraag is of de beginletter een T of een L was. Deze record is alleen gevonden door regel voor regel te zoek naar een mogelijk paar. Ik denk dat mijn overgrootouders TOLLIN hebben gezegd, de volksteller heeft waarschijnlijk TOYLIN gehoord en de naam als TOILON gespeld. Mijn overgrootmoeder Riva (of Rebecca) staat vermeld als Eva. Aaron is zogenaamd aangekomen in 1905 (dat was 1904) en het gezin in 1906 (dat was 1905). Hun leeftijden staan vermeld als 35 en 37, maar de juiste leeftijden zijn 37 (Aaron) en 35 (Riva).

In 1915 werd het gezin genaturaliseerd. De naam in de akte was toen TOLINI. Het heeft jaren geduurd om die documenten te vinden! Ik moest een vriendelijke ambtenares smeken om naar de akte te zoeken in de opslagruimte op zolder en ik heb haar zelfs aangeboden om in verband met het stof en de beestjes aldaar de stomerij te vergoeden.

Volkstelling van New Jersey in 1915

In de volkstelling van 1915 in New Jersey is de naam geïndexeerd als TOLINI, maar gespeld als TOLIN. En overgrootmoeder Riva (Rebecca) heet nu Rose. OPMERKING: Als de staat waarin u zoekt volkstellingen heeft uitgevoerd, dan zijn die uiterst behulpzaam, omdat veranderingen van woonplaats en gezinssamenstelling tussen de federale volkstellingen zijn bijgehouden.

Federale volkstelling van de Verenigde Staten in 1920

In de volkstelling van 1920 staat het gezin nu vermeld als TOLINO en het gezin is ook zo geïndexeerd. Ze lijken nu wel Italiaans – en mijn overgrootmoeder heet weer Rebecca. Naast Louis en Bertha zijn er nog drie andere zonen. Bertha staat vermeld als 14 (ze was 16). De leeftijd van de ouders is vermeld als 45 en 40 jaar, maar was in werkelijkheid 47 en 45 jaar.

De familienaam is nu TOLINO.

Stadsgids van Newark in 1923

In 1923 is de spelling uiteindelijk gestabiliseerd!

Dit zijn wij, in de stadsgids van Newark in New Jersey!

Federale volkstelling van de Verenigde Staten in 1930

In de volkstelling van 1930 heet deze familie eindelijk TOLLIN, net als alle andere familieleden in Newark in de staat New Jersey en Springfield in de staat Massachusetts. Bertha staat niet meer in de lijst. Ze was getrouwd en woonde nu in New York. Louis had zijn studie geneeskunde voltooid en woonde in Baltimore in de staat Maryland. De ouders staan in de lijst als 55 en 53 jaar oud, maar het was toch écht 57 en 55.

Van nu af aan wordt de definitieve familienaam gebruikt.

Federale volkstelling van de Verenigde Staten in 1940

In 1940 was de gezinssamenstelling enigszins veranderd, omdat de meeste kinderen waren getrouwd en elders woonden. De jongste, Harry, en zijn vrouw woonden nog bij hen.

En om het allemaal nog interessanter te maken, immigreert Aarons broer David met zijn gezin, en die laat zijn naam als TALLIN spellen. Ze woonden maar een paar blokken bij elkaar vandaan en niemand weet waarom David voor die spelling heeft gekozen.

Federale volkstelling van de VS in 1910 (hierboven) en in 1930 (hieronder).

Een zeer bruikbare tool die beschikbaar is voor iedereen met een MyHeritage stamboom is de consistentie checker. Deze scant de stambomen op mogelijke fouten, tegenstrijdigheden en inconsistenties. Sommige zijn tamelijk duidelijk, zoals kinderen met een geboortejaar die ligt voor die van de ouders, broers of zussen die 4 of 5 maanden verschillen in leeftijd, moeders met de leeftijd van 8 of 80. Iedereen kan fouten maken, echter de consistency checker spoort deze voor ons op. Het attendeert ook op mogelijke verdere discrepanties, zodat de juistheid van de stamboom wordt vergroot. Lees hier meer over deze nuttige functie.

Hier volgen enkele tips om het herhalen en opstapelen van fouten in uw onderzoek te voorkomen.

Hoe u voorkomt dat u fouten herhaalt of verergert:

• Probeer altijd gescande beelden of fotokopieën van de belangrijkste akten van de burgerlijke stand te bekijken, zoals geboorte-, huwelijks- en overlijdensakten. Een afschrift van die gegevens kan menselijke fouten, schrijffouten, nummeromzettingen en andere fouten bevatten. Als u collecties gescande afbeeldingen op het internet bekijkt, bekijk dan scans zelf en niet de door mensen gemaakte transcripties. De meesten van ons zullen het origineel nooit kunnen bestuderen, dus de scan is het beste wat we hebben.

• Hoewel volkstellingsgegevens altijd nuttig zijn, heeft de volksteller het zware accent van veel families niet altijd goed begrepen. Dit kan hebben geleid tot fouten in leeftijden, namen en herkomst. Probeer de familie tijdens opeenvolgende volkstellingen te volgen om de feiten op een rijtje te krijgen. Voor de VS kunt u ook andere documenten raadplegen, zoals staatsvolkstellingen (als die zijn gehouden), socialezekerheidsregisters, oproepingskaarten voor het leger, vreemdelingenregistratiekaarten, stemregisters en staatsburgerschapsdocumenten.

• Als u de keuze hebt tussen gescande, gedigitaliseerde of gemicrofilmde beelden van een akte en een transcriptie die door iemand anders is gemaakt, kies dan altijd voor de afbeeldingen. Iedere keer dat er een afschrift van een originele akte wordt gemaakt, kunnen er menselijke fouten insluipen. Bovendien is de transcriptie het resultaat van subjectieve beslissingen van iemand die mogelijk niet op de hoogte was van bepaalde namen of plaatsen in andere talen of van iemand die niet goed is opgeleid in het ontcijferen van handschriften met bepaalde fouten of uit bepaalde landen. De afschrijvers kunnen heel precies proberen te zijn, de gegevens zijn dat misschien niet. Bekijk dus altijd de afbeeldingen.

• Historische krantenartikelen kunnen belangrijk zijn, maar vergeet niet dat de verslaggevers personen kunnen hebben geïnterviewd die slechts vaag op de hoogte waren van details. Of de verslaggever wist onvoldoende van de situatie af om grondig onderzoek te plegen. Dit gebeurt zelfs bij de beste kranten. Een gepubliceerd overlijdensbericht kan ook gebaseerd zijn op eerder gemaakte fouten en zo de fouten alleen maar bestendigen.

• Op het internet of in boeken gepubliceerde stambomen zijn slechts zo goed als de persoon die ze heeft opgesteld. Is de onderzoeker methodisch te werk gegaan, zijn er genealogische standaarden gehanteerd, zijn de originele documenten (of afbeeldingen daarvan) gecontroleerd, zijn de transcripties opnieuw gecontroleerd? Of legde de samensteller alleen de familieverhalen vast en presenteerde hij die als feiten zonder gebeurtenissen, datums, namen etc. te checken. Geeft de samensteller verifieerbare bronnen voor de gegevens?

• Een gepubliceerde familiegeschiedenis (of zelfs de geschiedenis van bijvoorbeeld een stad, provincie of staat) kan evenzogoed fouten bevatten, doordat fouten uit voorgaande stambomen blindelings worden overgenomen. Bekijk familiestambomen en familiegeschiedenissen op het internet en ga daarna op zoek naar de gedocumenteerde bronnen die de auteur of samensteller heeft gebruikt. Gepubliceerde verhalen kunnen ook drukfouten bevatten.

• U hebt geluk als uw voorouders brieven, tijdschriften of zelfs dagboeken hebben achtergelaten. Hoewel deze worden beschouwd als een waardevolle primaire bron, kunnen sommige “feiten” over mensen louter gebaseerd zijn op geruchten.

• Houd er altijd rekening mee dat bepaalde gebeurtenissen niet nauwkeurig zijn geregistreerd, vooral als negatieve gebeurtenissen slecht voor iemands reputatie zouden kunnen zijn. Dit werkt in twee richtingen: over mensen die toch al een slechte reputatie hebben, kunnen de verhalen almaar worden aangedikt om ze nog kleurrijker te maken.

• Artikelen in tijdschriften voor genealogie of familiegeschiedenis zijn meestal gecontroleerd en onderbouwd met bronnenmateriaal. Toch kan een verhaal gebaseerd zijn op een index of menselijke transcriptie waarin mogelijk fouten zijn geslopen.

• Veel websites bieden tegenwoordig gescande afbeeldingen die niet onderdoen voor het originele materiaal. Houd wel altijd in gedachten dat de achterzijde van documenten aantekeningen of commentaren kunnen bevatten die tijdens het scanproces over het hoofd zijn gezien. Probeer altijd aanvullende documenten te gebruiken om gegevens over personen en families te bevestigen.

• Als u ondanks al uw inspanningen de informatie niet kunt bevestigen, omdat de bronnen tegenstrijdige gegevens bieden, registreer dan alle bronnen en de gegevens die ze bevatten. Zo kunnen anderen die uw werk bekijken – waaronder uw toekomstige afstammelingen – tenminste zien dat u op de hoogte was van de tegenstrijdige gegevens. In de toekomst kunnen er altijd nog gegevens aan het licht komen om de tegenstrijdigheid op te lossen.

Hebt u fouten gevonden in de stambomen van uw verwanten? Hoe bent u omgegaan met de tegenstrijdige informatie? Hebt u contact opgenomen met de oorspronkelijke samensteller van de stamboom? Hebt u documenten met de juiste gegevens gedeeld? Ik wil graag weten hoe u met de situatie bent omgegaan.

Plaats een reactie

Het e-mailadres blijft privé en wordt niet gepubliceerd

  • wim schotten


    augustus 20, 2018

    Als ik afwijkingen vind in stambomen probeer ik er een brondocument van te vinden, en een eventuele fout aan de opsteller te melden. Vaak krijg je een positieve terugmelding. Bij transcripties geef ik afwijkingen door aan de beherende instantie. Terugmelding meestal ook positief