Gekaapte brieven

Foto: Universiteit Leiden

Het Meertens Instituut in Amsterdam heeft maandag de website gekaaptebrieven.nl gelanceerd, waarop ca. 3000 brieven uit de 17 en 18e eeuw te vinden zijn.

Het gaat om brieven die zijn geschreven door gewone Nederlanders.

Ze bevonden zich op Nederlandse schepen die zijn gekaapt door de Engelsen. Nederland vocht destijds vier oorlogen uit met de Britten. De stukken belandden vervolgens in Engelse archieven, waarin ze eeuwen later werden ontdekt.

De brieven waren lastig leesbaar en zijn overgetikt door honderd vrijwilligers.

De gekaapte brieven leveren een schat aan gegeven voor onderzoekers en genealogen. De collectie bestaan voor ongeveer de helft uit zakelijke post die van en naar Nederlands-Indië en Suriname werd verscheept. Ook staan er veel verhalen in over het leven op de plantages en de slavernij.

Ondergetekende heeft overigens genealogisch onderzoek gedaan naar Jetje uit Paramaribo in opdracht van het programma Brieven boven water van de KRO. Deze aflevering is via www.uitzendinggemist.nl te zien.

Gekaapte brief d.d. 17-03-1795 Paramaribo. Foto: Nationaal Archief

De ‘gekaapte brieven’ maken onderdeel uit van het project ‘Sailing Letters’ van de Koninklijke Bilbiotheek i.s.m. het Nationaal Archief, Universiteit van Leiden en Samenwerkende Maritieme Fondsen. Zie ook http://www.nationaalarchief.nl/internationaal/project-sailing-letters.

Roelof van Gelder deed als eerste systematisch onderzoek naar deze brievenschat. Hij vond bijna 40.000 Nederlandse brieven uit de periode 1615-1815. In zijn boek Zeepost (2008) schreef hij over enkele bijzondere nooit aangekomen brieven. Ook Dirk Tang schreef de afgelopen jaren het nodig over deze brieven.

Zie index van de brieven door het Nationaal archief: http://www.gahetna.nl/collectie/index/nt00424 en door het het Nationaal Archief van Engeland (waar de originele stukken bewaard worden): www.nationalarchives.gov.uk