Mijn familiegeschiedenis: 7 vragen aan MyHeritage gebruiker Marja van de Breevaart-van Nierop

Marja van de Breevaart-van Nierop (59) woont in Oss. Na een bezoek aan het streekarchief in 2010, raakte zij verslingerd aan stamboomonderzoek. Inmiddels heeft zij een zeer uitgebreide stamboom op MyHeritage en beleeft nog dagelijks veel plezier aan haar hobby. ‘Ik ben me er meer van bewust dat ik een schakel ben in een lange ketting. Een schakel die alleen geen ketting kan maken, maar zonder wie de ketting niet verder had kunnen groeien.’

1. Hoe is uw interesse in familiegeschiedenis gewekt?

Als kind was ik al geïnteresseerd in de familiegeschiedenis. Oude foto’s en familieverhalen fascineerden me. Ik verzamelde geboorte-, huwelijks-, rouwkaarten en bidprentjes. Wie zijn onze voorouders? Wat deden ze? Waar woonden ze? Hoeveel kinderen kregen zij? Toen ik zelf kinderen kreeg, groeide mijn wens om de familiebanden en –geschiedenis vast te leggen. Maar de drempel om naar een archief te gaan was te hoog en het ontbrak me aan tijd. Ik koesterde de door mij verzamelde informatie in een grote envelop en in mijn hoofd. Tot in 2010. Om gezondheidsredenen was ik een periode thuis. Mijn dochter vroeg me om samen naar een informatieavond van het streekarchief te gaan over stamboomonderzoek. Er ging een wereld voor me open! Veel informatie bleek inmiddels digitaal beschikbaar. Je kon zelfs digitaal een stamboom maken! Dat was het begin van een eindeloze, fantastische, enigszins verslavende maar ook heel bijzondere hobby.

2. Wat heeft u gevonden en hoe ver terug bent u gekomen?

Laat ik beginnen met een bijzondere foto. Op de voorste rij in het midden zitten mijn betovergrootvader Adrianus Olsthoorn (1835-1919) en mijn betovergrootmoeder Catharina van der Voort (1836-1913). Ze zijn omringd door acht van hun kinderen. Ze kregen er 19 maar er stierven 11 kinderen op jonge leeftijd. Rechts vooraan zit mijn overgrootmoeder, Sien Olsthoorn (1862-1932).

Gezin Adrianus Olsthoorn & Catharina van der Voort (klik om te vergroten)

Toen ik deze foto vond, ontroerde het me om hun gezichten te kunnen zien en me voor te stellen dat mijn grootvader, Cor van Nierop (1896-1977), als kleine jongen bij hun op schoot had gezeten. Jammer dat mijn vader, die in 1996 al is overleden, hun gezichten nooit heeft kunnen zien. Ik vond deze foto via MyHeritage. Hij was niet in het bezit van de familie en was dus een kadootje voor alle nakomelingen van dit echtpaar die lid zijn van de familiesite.

Op mijn website heb ik 5 stambomen met in totaal 32.000 personen en bijna 5000 foto’s en scans. Uiteraard wordt de betrouwbaarheid van gegevens minder naarmate je verder terug gaat in de tijd. Toch vond ik het heel bijzonder toen ik in mijn vaders stamboom een directe link kon leggen met Karel de Grote (748-814). Hij is mijn 36^ste groot-, groot- enz- vader. Er zijn mensen die denken dat bijna iedereen een nazaat van Karel de Grote is. Maar het is mij tot nu toe in geen enkele andere stamboom gelukt om die link te leggen. Daarom beschouw ik mezelf, mijn kinderen en kleinkinderen, tot iemand het tegendeel bewijst, als zijn rechtstreekse afstammelingen (met een knipoog).

In mijn moeders stamboom staat bijvoorbeeld Rembrandt van Rijn. In een andere stamboom Mariska Veres, zangeres van de band Shocking Blue. Dat vind ik grappig en ik gebruik deze voorbeelden weleens om de nieuwsgierigheid te prikkelen. Maar persoonlijk ben ik het meest onder de indruk van al die ‘gewone’ mensen in mijn stambomen. De harde werkers, de brave burgers, de moedige avonturiers, de strijders, de eigenzinnigen. Al die voorouders die geploeterd en gestreden hebben, die net als wij gelachen en gehuild hebben. En die er gezamenlijk voor gezorgd hebben dat we nu zijn wie we zijn.

3. Kunt u vertellen over een bijzondere ontdekking, ervaring of moment in uw onderzoek?

Een bijzondere ontdekking deed ik in 2013. Het is een mooi voorbeeld van hoe heden en verleden elkaar soms kruisen.

Mijn man en ik hadden in juni 2011 overnacht bij hotel Oud-London in Zeist. Een romantisch hotel gelegen in de bossen van Zeist. Hetzelfde hotel zou later opduiken in mijn speurtocht naar het verleden.

In maart 2013 kreeg ik contact met Peter Wiss over een Smart Match tussen onze stambomen. Johanna Catharina Nesselaar kwam zowel in zijn als in mijn stamboom voor. Johanna trouwde in 1853 met Ursus Josephus Wiss jr, de broer van Peter’s overgrootvader. Haar schoonvader Ursus Josephus Wiss sr, was in 1850 overleden, evenals haar schoonmoeder Gertrude Marie Louise Gravelle des Vallées. Haar man kon haar weinig vertellen over de familie van zijn moeder. Zijn moeder had hem op haar sterfbed nadrukkelijk laten beloven dat hij nooit op zoek zou gaan naar de oorsprong van haar naam. Gelukkig gold deze belofte niet voor de generaties die later volgden, waardoor hun opmerkelijke levensgeschiedenis toch niet verloren is gegaan.

Ursus Josephus Wiss sr. was een jonge Zwitserse weduwnaar die in 1817 samen met een groepje Duitsers en Zwitsers naar Amsterdam kwam om met het emigrantenschip de ‘London’ naar Amerika te gaan. Ze werden bedrogen door de kapitein en strandden in Amsterdam. Een zekere heer Van Oosthuijse trok zich het lot van deze landverhuizers aan en stelde een stuk grond onder Austerlitz (bij Zeist) beschikbaar. Het was een hard leven en vele landverhuizers keerden uiteindelijk terug naar hun vaderland. Maar niet Ursus Wiss en niet de familie Riether.

Weduwe Riether besloot in 1830 na het overlijden van haar man om van haar woonhuis een herberg te maken die ze ‘London’ noemde. Deze herberg was de voorloper van het huidige Hotel Oud-London.

Ursus leerde in 1817 in Amsterdam de rijke Geertrude Marie Louise Gravelles des Vallees kennen. Haar vader was eigenaar van een kantfabriek in Argentan in Frankrijk en dreef handel met Amsterdam. De ouders waren not-amused met de relatie van hun dochter met deze armlastige Zwitserse timmerman. Ondanks de dreiging van onterving, koos het verliefde koppel voor elkaar. Ursus maakte zelfs een wekenlange reis om de benodigde papieren in Zwitserland te halen. Uiteindelijk konden ze elkaar het ja-woord geven. En waar gingen ze wonen? In Zeist aan de Zwitsersekade, om de hoek van herberg Oud-London!

Ursus’ en Geertrude’s zoon, Ursus Josephus Wiss jr, trouwt in 1853 met Johanna Catharina Nesselaar. Na het overlijden van haar man hertrouwt Johanna met … Wilhelmus van Hoeven, mijn betovergrootvader! En zo is de cirkel rond.

4. Wat is uw doel bij het onderzoeken van de familiegeschiedenis? Wat brengt het u?

In het begin wilde ik mijn voorouders in kaart brengen. Na verloop van tijd kwam er de wens bij om een (digitaal) monument te maken voor al die voorouders die in geen enkel geschiedenisboekje staan, maar zonder wie ik nu niet bestaan zou hebben. Naast feiten en verhalen verzamel ik daarom foto’s, want het liefste geef ik ieder profiel een gezicht.

De afgelopen twee jaar ontwikkelt de website zich steeds meer tot een familiesite. Een plek waar familieleden elkaar (terug) vinden. Ik wil het plezier dat ik zelf aan de website beleef, graag delen en heb er al vele leuke contacten aan over gehouden.

5. Wat zijn de reacties van uw familie? Zijn de familieleden betrokken bij het onderzoek, of bijvoorbeeld actief lid van uw familiesite?

Sinds mijn website is doorontwikkeld naar een familiesite is de betrokkenheid van familieleden explosief gegroeid. Het is grappig om te merken dat vooral jongeren (20-40 jaar) zeer geïnteresseerd zijn. Ze werken graag mee, leveren spontaan informatie aan en vinden het initiatief heel leuk. Ook bij de oudere generaties (70+) is veel enthousiasme. Deze groep wil graag hun levensverhaal vertellen en is zich er van bewust dat informatie kan verdwijnen wanneer zij er niet meer zijn. Bij de groep tussen 40 en 70 jaar bemerk ik soms wat weerstand. Ze hebben geen behoefte aan oude koeien, zijn wantrouwig ten aanzien van het verspreiden van persoonlijke informatie op internet en zitten minder op social media. Daarom pas ik de middelen die ik gebruik aan. Naast social media, gebruik ik ook e-mail, de telefoon, de post of een persoonlijk gesprek om contact te leggen en om informatie op te halen.

6. Waarom zou u anderen aanbevelen, ook hun familiegeschiedenis te ontdekken?

Het bestuderen van mijn familiegeschiedenis heeft me naast veel kennis over mijn familie en verwanten, ook (weer) in contact gebracht met familieleden die ik in geen jaren had gezien of gesproken en met verre verwanten die ik anders waarschijnlijk nooit gesproken zou hebben. Bijzonder om te horen hoe hun levens zijn gelopen. Elk puzzelstukje dat ze me aanreiken, maakt het plaatje mooier!

Daarnaast heeft het zoeken naar mijn roots me ook veel over mezelf geleerd en me waardevolle inzichten gegeven. Ik ben me er meer van bewust dat ik een schakel ben in een lange ketting. Een schakel die alleen geen ketting kan maken, maar zonder wie de ketting niet verder had kunnen groeien. De kennis over al die levens en gebeurtenissen, maken dat ik mijn zegeningen tel en mijn sores beter kan relativeren. Wat ik meemaak is niet uniek. Voor mij hebben vele hetzelfde meegemaakt en na mij zullen er nog velen volgen. Uiteindelijk gaat het dus niet om wat je meemaakt, maar om wat je er mee doet.

7. Welke tips heeft u voor anderen die hier ook mee bezig zijn?

Ik heb niet echt tips, maar ik wil wel een aantal gedachten delen:

–       Een digitale stamboom is een prachtige puzzel die je heel veel plezier kan opleveren. Het is een hobby die je alleen, thuis en op ieder moment kunt doen. Heerlijk, ontspannen en leerzaam.

–       Ga je je stamboom uitzoeken, wees dan niet bang om zijpaden te bewandelen. Het leverde mij vele mooie verhalen op en MyHeritage zorgt voor de werktuigen om informatie te kanaliseren. The sky is the limit!

–       Een digitale familiesite is een levend organisme. Het vraagt het onderhoud en aandacht om te kunnen groeien. Durf nieuwsgierig te zijn, toon oprecht inlevingsvermogen en belangstelling. Het moderator-zijn is leuk. Het zorgt voor leuke contacten met bijzondere mensen en geeft me de gelegenheid om mensen blij te maken. Een win-win-situatie!

–       Bedenk hoe je leden bij de familiewebsite kunt betrekken. Ik heb voor een aantal families ‘geheime’ facebookgroepen gemaakt waar leden in beslotenheid informatie kunnen uitwisselen. Met kerst heb ik als alternatieve kerstkaart de oudere leden (70+) een ‘familieboekje’ gestuurd waarin ze hun grootouders, ouders kinderen, kleinkinderen, achterkleinkinderen kunnen vinden. Onder de kerstboom is het in veel gezinnen een dankbaar onderwerp van gesprek geweest!

–       Respecteer wensen van leden. Informatie kan gevoelig zijn en wensen van levende mensen gaan vóór geschiedschrijving.

–       En last but not least, vergeet in al je enthousiasme niet de mensen in je directe omgeving. Het hemd blijft toch altijd nader dan de rok!