Een verhaal verborgen in archieven: de baby die in 1796 op een vensterbank werd achtergelaten

Ik werk al sinds het begin van de jaren 2000 aan mijn stamboom. Ongeveer 20 jaar geleden was mijn broer Georges, eigenaar van onze familiestamboom “A Rapin de Corcelles Family”, op zoek naar een manier om deze op te maken en weer te geven. Tijdens een bijeenkomst van “Rapins of the World” in Corcelles in 2006 besprak hij dit met een lid van de vereniging “Rapin of Switzerland”, en zo begon hij MyHeritage te gebruiken.

Francis Rapin

Sinds mijn pensioen in 2014 heb ik veel tijd besteed aan onderzoek naar onze familie en haar bredere geschiedenis. Ik bezoek regelmatig kantonale en gemeentelijke archieven, waar ik nog steeds waardevolle ontdekkingen doe. Daarnaast hebben we binnen de vereniging “Rapin of Switzerland” een genealogieworkshop opgericht en organiseren we jaarlijks een bijeenkomst voor geïnteresseerden. Via dit initiatief heb ik veel anderen kennis laten maken met MyHeritage en hen aangemoedigd om hun eigen onderzoek te starten.

Tijdens dit werk stuitte ik op een verhaal dat me diep raakte.

Een kind gevonden op een vensterbank

Tijdens onderzoek voor mijn familie doorzocht ik de doopregisters van de parochie van Saint-Maurice, waarvan de kerk zich in Champagne bevindt. Daar vond ik een vermelding die direct opviel.

“Een baby achtergelaten op de vensterbank van de hoekkamer op de begane grond van de pastorie van Saint-Maurice op 18 maart 1796.”

Een artistieke weergave van de Saint-Mauricekerk in Champagne, Zwitserland, zoals deze er vandaag uitziet

Uit het document bleek dat de bevoegde autoriteiten de zaak meldden aan de baljuw, en dat hun excellenties antwoordden dat het kind in een pleeggezin moest worden geplaatst totdat haar biologische ouders konden worden gevonden. Ze werd ondergebracht bij Jean Isaac Vautravers, een meester-timmerman, en zijn vrouw Anne Marie Marguerite, geboren Pochon, die haar voedster werd. Bij haar doop op 24 april 1796 kreeg de baby de naam Marie. De familie Vautravers trad op als haar peetouders.

In de kantlijn van het doopregister zag ik een extra notitie. Daarin stond dat de achternaam “Saint-Maurice” aan dit meisje werd gegeven op besluit van de Petit Conseil op 15 februari 1812.

Omdat ik meer wilde begrijpen, wendde ik me tot de kantonale archieven. Daar ontdekte ik dat haar verhaal nog jaren na haar geboorte bleef voortleven. In 1812 nam de Petit Conseil stappen om haar officieel te registreren als vondeling, maar pas nadat een onderzoek was uitgevoerd om haar identiteit te bevestigen. De documenten tonen een reeks uitwisselingen tussen ambtenaren: verzoeken om uittreksels uit het doopregister, details over haar plaatsing bij de familie Vautravers en bevestiging dat ze nog in leven was. Eén document verwees zelfs naar “het kind dat kort na haar geboorte in Saint-Maurice in maart 1796 werd achtergelaten”, wat aangeeft dat haar verhaal bekend was en destijds veel mensen moet hebben geraakt.

De raad besloot haar een achternaam te geven: “Saint-Maurice”, de plaats waar ze was gevonden. Ik vind het bijzonder dat hier zoveel zorg aan werd besteed. Zelfs toen werd er moeite gedaan om ervoor te zorgen dat ze niet zonder identiteit zou blijven.

Haar leven reconstrueren

Vanaf dat moment zette ik mijn onderzoek voort via kerkelijke en burgerlijke archieven om te ontdekken wat er van haar was geworden.

Marie Saint-Maurice trouwde op 24 februari 1820 met Nicolas Turin in de kerk van Saint-Maurice. Samen stichtten ze een gezin, maar hun leven werd gekenmerkt door tegenslagen.

Hun eerste kind, geboren in december 1824, overleed helaas op slechts 18 dagen oud.

Een overlijdensakte van Marie’s eerstgeboren zoon op MyHeritage

Minder dan twee jaar later, in juli 1826, overleed Marie’s echtgenoot Nicolas Turin op 32-jarige leeftijd. Slechts enkele weken later moest Marie hun tweede zoon, Louis Nicolas, zonder vader op de wereld verwelkomen.

Ondanks deze verliezen eindigde Marie’s verhaal daar niet. Ze zette haar leven voort in Valeyres-sous-Rances, waar ze op 1 juni 1851 overleed. Haar verhaal moet indruk hebben gemaakt in de regio, want de pastoor vermeldt het in het overlijdensregister van de parochie van Rances en verwijst terug naar het geboorteregister van de parochie van Saint-Maurice. Tijdens de uitvaartdienst moet dat een emotioneel moment zijn geweest.

Een leven dat doorging

Via haar zoon Louis Nicolas leefde Marie’s familielijn voort. Hij trouwde en kreeg kinderen, al kende het gezin, zoals veel families in die tijd, ook herhaaldelijk verlies van jonge kinderen.

Het huwelijk van Marie’s zoon Louis Nicolas met Louise Augustine Décoppet wordt aangekondigd in deze huwelijksafkondiging uit 1855 op MyHeritage

De familie verhuisde tussen verschillende dorpen en in de loop der jaren werden er meer kinderen geboren. Een van haar kleinzonen trouwde later in 1893. Het leven ging verder.

Waarom dit verhaal me is bijgebleven

Wat begon als een toevallige ontdekking tijdens het werken aan mijn eigen stamboom, werd iets veel groters. Marie Saint-Maurice maakte geen deel uit van mijn eigen familielijn, maar haar verhaal herinnerde me eraan waarom ik dit werk doe.

Vanuit één enkele notitie in een register was het mogelijk om haar leven te volgen: van achtergelaten baby tot een vrouw wier verhaal tientallen jaren later nog werd herinnerd. Dat vind ik buitengewoon.

De stamboom van Marie Saint-Maurice die Francis op MyHeritage heeft opgebouwd

Elk document, elke naam en elke kantlijnnotitie heeft het potentieel om een leven te onthullen, met alle worstelingen, verliezen en momenten van waardigheid die daarbij horen. En soms onthult het iets dat nog groter is: de blijvende menselijke behoefte om ergens bij te horen, herinnerd te worden en een naam te krijgen.

Ik ben de kantonale archieven en MyHeritage dankbaar dat ik het verhaal van dit kind kon vinden en reconstrueren.

Veel dank aan Francis Rapin voor het delen van dit fascinerende verhaal met ons. Heb jij ook een bijzondere ontdekking gedaan met MyHeritage? We horen het graag! Deel jouw verhaal via dit formulier of mail ons via stories@myheritage.com
.