Debra DeZarn – Mij werd verteld dat mijn opa wees was. Een DNA-match onthulde een ander verhaal

Dit is een foto van de grootvader van vaderskant die ik nooit heb gekend.

Ladislaus Klohs, Debra’s grootvader

Ik groeide op met zijn afwezigheid als een vaststaand feit en had nooit verwacht meer over hem te weten te komen. Ik werd in 1950 in Californië geboren, toen mijn vader 50 was and mijn moeder 37. Tegen die tijd was hij al overleden en we dachten dat alles wat er over zijn leven te weten viel, bekend was.

Het verhaal waarmee ik ben opgegroeid

Ik groeide op in de overtuiging dat de familie van mijn vader Duits was. Alle 5 de kinderen zouden in Pennsylvania zijn geboren nadat hun ouders waren geëmigreerd. Mijn vader was de oudste, met 1 broer en 3 zussen, en geen van hen heeft ooit iets anders over hun achtergrond gezegd.
Het verhaal was simpel en triest. Mijn grootvader zou zijn opgegroeid in een werkhuis, waar hij regelmatig werd geslagen, en was op 12-jarige leeftijd weggelopen. Van daaruit vond hij op de een of andere manier zijn weg naar volwassenheid en uiteindelijk naar Amerika. Dat was het hele verhaal, geen ouders, geen broers of zussen, geen eerdere geschiedenis.
Als kind stelde ik daar geen vragen bij. Ik had gewoon medelijden met hem. Vanuit een jonger, enigszins egoïstisch perspectief zag ik ook het contrast tussen mijn ouders. Mijn moeder had grootouders en overgrootouders die vele generaties teruggingen, met foto’s, verhalen en zelfs een oude familiebijbel. Mijn vader had dat allemaal niet. Zijn stamboom voelde abrupt afgebroken.

Debra, 6 jaar oud, met haar zus Karoly en hun vader Ladislaus Jr.

Mijn vader zei wel dat ze “Boheems” waren, en dat de jongens luthers werden opgevoed terwijl de meisjes katholiek werden opgevoed. Destijds betekende dat niet veel voor me. Ik wist niet waar Bohemen lag, en ik wist zeker niet wat Silezië was.

Debra’s vader, met Debra’s broer Jared op schoot, samen met zijn vader. Helaas overleed Jared in 1999 zonder ooit de waarheid over zijn grootvader te kennen

Het geheim dat bovenkwam na de dood van mijn vader

Mijn vader overleed begin 1972, toen ik 20 was. Na zijn begrafenis vertelde zijn broer mijn moeder iets wat ze allemaal hadden moeten verzwijgen voor haar.
Mijn vader bleek helemaal niet in Pennsylvania te zijn geboren. Hij was in feite geboren in wat nu Tsjechië is, net als zijn eerste 2 zussen. Na de Eerste Wereldoorlog wilde hij deelnemen aan het officiersopleidingsprogramma van het Amerikaanse leger. Hij beweerde dat zijn geboorteaktes bij een brand verloren waren gegaan en maakte zichzelf een jaar jonger. Vanaf dat moment hield hij vast aan een geboorte in Pennsylvania.
Tot dat moment had niemand onderzoek gedaan naar de familie van mijn vader — ik ook niet. We geloofden het verhaal omdat er niets was dat het tegensprak.
Ik herinner me dat ik het destijds fascinerend vond om een familiegeheim te ontdekken. Ik had geen idee hoeveel er nog meer verborgen was.

Zoeken zonder antwoorden

Niet lang daarna raakte ik geïnteresseerd in genealogie en begon ik alles te verzamelen wat ik kon krijgen van neven en nichten in Pennsylvania. Het was niet veel. Jaren later, toen pc’s gebruikelijker werden, begon ik alles te ordenen met genealogische software.
De kant van mijn moeder kwam gemakkelijk samen. Een neef had al uitgebreid werk verricht, mijn moeder had foto’s en documenten, en die oude familiebijbel vulde de gaten op. De kant van mijn vader was totaal anders. Ik kwam niet verder dan zijn grootouders van moederskant, en aan zijn vaderskant had ik alleen een naam, een geboortedatum en een plaats — Brenna, Silezië — wat voor mij net zo goed een verzonnen plek had kunnen zijn.
Toen eind jaren 90 online genealogische forums en databases verschenen, zocht ik voortdurend, in de hoop op een doorbraak. Er kwam nooit iets. Die tak van de familie bleef een dichte muur.
Jaren later besloot ik DNA-testen te proberen. Lange tijd veranderde dat niets. Er verschenen geen herkenbare connecties aan mijn vaderskant en er doken geen neven of nichten op die me in een nieuwe richting wezen. Mijn nicht had zich ook elders laten testen en vond niets van die lijn, dus ik leerde mijn verwachtingen laag te houden.

De e-mail die alles veranderde

In december 2018 ontving ik uit het niets een e-mail van een MyHeritage DNA-gebruiker in Polen. Hij schreef dat onze grootvaders neven waren.
Mijn mond viel open. Ik was dolgelukkig – echt dolblij – en wilde het direct aan iedereen vertellen. Het gevoel was intens en vreugdevol op een manier die me verraste.
Die e-mail kwam van Piotr Malata, die in het Engels contact met me opnam en een volledige stamboom van mijn grootvader deelde, vele generaties terug. In één klap haalde hij het verhaal onderuit dat we meer dan 100 jaar hadden geloofd. Mijn grootvader was helemaal geen wees geweest.
Binnen een dag of twee na het bericht van Piotr woonde ik een familiebegrafenis bij. De timing voelde vreemd — verdriet naast een bijna elektrische opwinding. Ik herinner me dat ik familieleden vertelde over de e-mail, terwijl ik mezelf nauwelijks kon bedwingen. Voor het eerst begreep ik eindelijk waar Brenna, Silezië lag — niet alleen op een kaart, maar in mijn familie.

Het verhaal van het werkhuis heroverwegen

We weten nog steeds niet of er ooit enige waarheid zat in het verhaal over het werkhuis. Ik vermoed nu dat mijn grootvader van huis is weggelopen en een verhaal heeft gecreëerd dat zowel zijn vertrek als zijn zwijgen verklaarde — een soort Oliver Twist-verhaal.
Het grootste deel van mijn leven had ik er niet diep over nagedacht. Ik was gewoon verdrietig dat hij blijkbaar zo’n zware jeugd had gehad, en dat mijn vader uit het niets leek te komen. De waarheid wees het verdriet niet weg, maar gaf me iets wat ik nooit had gehad: context.

Een geschiedenis die elders bewaard bleef

Piotr deelde wat zijn familie altijd al had geweten:
“Voor mij was dit verhaal ook een van de grootste genealogische ontdekkingen die ik heb gedaan met behulp van MyHeritage en DNA-onderzoek.
Onze familie bewaart de herinnering aan onze voorouders van de familie Kloss, hoewel mijn betovergrootmoeder de laatste was die deze achternaam droeg.
Deze betovergrootmoeder heette Ludwika Malata, geboren Kloss, en was de dochter van winkelier Ignacy Kloss, die in 1827 vanuit Moravië naar onze regio kwam.

Een foto van Ludwik Malata, zoon van Ludwika en neef van Debra’s grootvader, met zijn gezin

In de plaatselijke kerkregisters vonden we informatie dat Ludwika ook een broer had, Józef, die 4 jaar ouder was dan zij. Zijn lot bleef echter lange tijd onbekend.
Het bleek dat Józef in het Oostenrijkse leger diende en later, als reservist, een functie als boswachter in Brenna aanvaardde.
Józef Kloss kreeg 4 kinderen in Brenna, van wie er één Wladyslaw (Ladislaus) Kloss was, Debra’s grootvader.
Dankzij deze ontdekkingen kwamen we erachter dat we extra familieleden in Amerika hadden en werd het lot van de neef van mijn overgrootvader opgehelderd.”
Toen ik dit las, realiseerde ik me iets dat me nog steeds raakt: terwijl onze tak van de familie dacht dat het verhaal voorbij was, hield een andere tak het stilletjes in leven.

Wat blijft

Ik heb sinds die eerste weken geen contact meer gehad met Piotr of andere Poolse familieleden, maar het is genoeg om te weten dat ze bestaan. Mijn dochter en ik hopen later dit jaar naar de regio te reizen, en zodra onze plannen vaststaan, zal ik proberen opnieuw contact op te nemen.

Debra (rechts) met haar zus Karoly afgelopen kerst

Voor nu is het genoeg om te weten dat mijn grootvader geen geest was, geen wees die in de geschiedenis verloren is gegaan. Hij hoorde bij een familie, een plek en een verhaal dat simpelweg wachtte — geduldig — op het juiste moment om de weg naar mij terug te vinden.

Veel dank aan Debra Dezarn voor het delen van haar ongelooflijke verhaal met ons. Als u ook een bijzondere ontdekking heeft gedaan met MyHeritage, horen we dat graag! Stuur het ons via dit formulier of e-mail het naar stories@myheritage.com.