De Braziliaanse Koorts (documentaire)

Reacties7

‘De Braziliaanse Koortsen’, zo noemden de Zeeuwen destijds de mogelijkheid om een toekomst in Brazilië op te bouwen. Arme landarbeiders te Zeeuws-Vlaanderen, Schouwen-Duiveland en Zuid-Beveland droomden van eigen grondbezit in het onbekende en verre Brazilië.

Zeeuwse boerenfamilie in Espirito Santo

Veelal ongeletterde landarbeiders werden in cafés geronseld en gingen met vrouw en kinderen via de haven van Antwerpen naar Brazilië. Daar wachtte een bikkelhard bestaan: grondbezit bleek een leugen en de beloofde comfortabele woning was niet meer dan een paar boomstammen met een dak van palmbladeren. Geld om terug te keren naar Zeeland hadden deze mensen uiteraard niet. Dat verklaart waarom er nu in Brazilië families zijn met namen als Boone, Laurett, Heule, Van Schaffel, Smoor, Louwers en Den Hollander. Vandaag de dag spreekt nog slechts een handjevol nazaten van deze pioniers Zeeuws.

Het thuisfront vergat de landverhuizers al snel en in Brazilië kregen de Zeeuwse families naast armoede ook te maken met discriminatie.

Tussen 1858 en 1862 vertrokken ongeveer 700 Zeeuwen naar Brazilië voor een beter bestaan. Velen verbleven in district ‘Holandinha’ (klein Holland). Vandaag de dag zijn er nog nazaten woonachtig in de regio van Espirito Santo.

bron: Goessche Courant 28-02-1859 p 2_2 via de krantenbankzeeland.nl

Journalist en historicus Arjan van Westen en zijn vrouw Monique Schoutsen begonnen dit voorjaar met de opnamen voor de documentaire en deden hiervoor Antwerpen, Zeeland, Amersfoort, Culemborg en Amsterdam aan.

De documentaire gaat in op het leven van de Zeeuwse familie voordat zij naar Zuid-Amerika vertrokken, de omstandigheden in de tropen, hoe zij weer ontdekt zijn en wat er van de gemeenschap nog over is gebleven na al die jaren.

Via hun website www.braziliaansekoorts.nl zamelen zij geld in voor de productie van de documentaire en het bijbehorende boek “Op een dag zullen zij ons vinden”. Donateurs kunnen kiezen uit verschillende pakketten, waarbij men naar gelang in het boek vermeld wordt als donateur en deze toegestuurd krijgt of bij de premiere van de documentaire aanwezig kan zijn.

In totaal is er al € 21,578 opgehaald via een crowdfundingproject.

De documentairemakers borduren voort op het genealogisch onderzoek van Ton Roos en Margje Eshuis, die ‘Os Capixabas Holandeses. Uma história holandesa no Brasil‘ publiceerden.

In de jaren zeventig van de vorige eeuw is de groep Zeeuwen herontdekt door een Vlaamse missionaris en zijn in de jaren erna diverse reizen ernaar toe ondernomen. Op de website van het Meertens Instituut kunt u audiofragmenten beluisteren van interviews met enkele nazaten.

Een mooi project dat ons iets leert over een onbekend stukje van de Nederlandse geschiedenis en Zeeuwse familiegeschiedenis.

Het doet denken aan de Gelderse en Groningse boerenfamilies die niet ver voor bovenstaande families vanuit Nederland naar Suriname trokken om dezelfde redenen. Zij vestigden zich in Saramacca onder erbarmelijke omstandigheden en in tijden van epidemieën. Maar liefst de helft van de migranten overleed binnen 8 jaar na aankomst. Nazaten van deze families als van Brussel, van Dijk, Tammenga, Overeem en Loor leven tot op heden nog in Suriname.

Zijn er leden van uw familie ook vertrokken naar Brazilië of andere delen van Zuid-Amerika? Laat een reactie achter!

Bronnen: Braziliaansekoorts.nl, Meertens.knaw.nl, Arquivo Público do Estado do Espírito Santo, Wikipedia, Arjan van Westen en Monique Schoutsen

Plaats een reactie

Het e-mailadres blijft privé en wordt niet gepubliceerd

  • Peter van de Vrede


    december 17, 2014

    Bijzonder om, in de trailer, te zien hoe er nog nazaten zijn die zelfs de taal nog machtig zijn. Veel Zeeuwse gezinnen trokken, zoals algemeen bekend is, naar Noord-Amerika. Om daar al snel te veramerikaniseren. Hoeveel Amerikaanse Zeeuwen kunnen nog Zeeuws? Ook binnen mijn familie zijn meerderen gegaan, om hun geluk elders te beproeven. Het waren ook hier erbarmelijke omstandigheden, die de mensen lieten hunkeren naar betere tijden. Maar ook in mijn stamboom bevinden zich “open eindjes”, mensen die niet meer gevonden worden binnen de huidige zoekmogelijkheden. Dus redelijk verrassend om te zien dat ook in Zuid-Amerika meerdere Zeeuwen zijn terechtgekomen. Ik dacht dat dit werelddeel vooral door Duitse emigranten werd “bevolkt”. Wie weet woont er nog verre familie in Brazilië of bijv. Argentinië. Wel jammer om in de trailer te zien dat, zijnde een achtergestelde en minderbedeelde groep “in den vreemde”, de huidige nazaten het nog steeds niet bijzonder veel beter hebben. Maar “wat int vat zit, verzuurt nie”, toch?

  • A.M.Burgs


    december 21, 2014

    Mijn grootvader van Moeders kant ging in 1889 naar Zuid America
    met zijn eerste vrouw Katharina Voois geboren 20-3-1857 te Goes
    en in Zuid America Overleden data onbekend haar man Adriaan
    Nonnekens is na een periode gaan varen op de wilde vaart om de kost voor zijn kinderen te verdienen die hij vermoedelijk op een staats school heeft gedaan hoe veel kinderen onbekend. tijdens
    zijn vaar periode kwam hij terecht in Antwerpen waar hij een ongeluk heeft opgelopen, is later hertrouwd met weer 4 kinderen en is komen vluchten vanwege de eerste wereld oorlog naar Goes en heeft zijn kinderen van zijn eerste vrouw nooit meer gezien.
    Wie kan mij verder helpen in de onbekende zaken van deze persoon
    en zijn eerste kinderen.

  • Rinus Scholten


    december 22, 2014

    Mijn voorouders Johannes Scholten geboren 1799 te Haaksbergen en Johanna Margareta van de Poel geboren 1809 te Arnhem, gehuwd 9 januari 1828 te Arnhem zijn zonder mede nemen van hun kinderen vertrokken naar Brazilië. Maria de Soblidade, provincie Rio Grande. verdere gegevens zijn mij onbekend, maar zou toch graag meer te weten willen komen.

  • p.koopmans


    januari 6, 2015

    Mijn oom Pater Deodato( congregatie H.Harten) vertrok in 1950 naar San Bonifacio Brazilie.Er woonden duitse immigranten,waren heel arm,hij zorgde voor landbouw gewassen,voor de aanleg van een riolering,bouwde een semenarie,waar nu het ziekenhuis in is gevestigd.Hij bouwde de grote Kerk ,stierf in 1969 en is in de zijkapel bijgezet.Hij was heel sportief.De plaatselijke voetbalvereniging is naar hem genoemd FC Deodato.zijn geboortenaam was Jo Koopmans

  • A.M.Burgs


    juni 23, 2015

    Het 2e verhaal van de lijst

  • Pater Konz


    november 9, 2017

    p.koopmans

    Bent u een neef van pater Jacobus Koopmans? Hij was mijn pastoor in Brazil.

  • Jana van Eeten-Koopmans


    mei 27, 2019

    L.S. Ondergetekende is een volle nicht van wijlen Pater Jacobus (Stephanus) Koopmans, alias oom C. Hij en zijn 1 jaar oudere broer zijn als jonge missionarissen uitgezonden naar Sao Paolo. Met vr.gr. JvE.